Voor eerdere diensten klik hier:

Kerstfeest 2012 in de Lutherse kerk te Zeist 

Organist:  J. Lijftogt
Zang. Parel Voerman
Afkondigingen… gevolgd door
Gezang 138: 1 t/m 4 in wisselzang.
Parel:

Allen: (staande)

De hemelse eng'len riepen eens de herders
weg van de kudde naar 't schamel dak.
Spoeden ook wij ons met eerbied'ge schreden!
Komt, laten wij aanbidden, komt, laten wij aanbidden,
komt, laten wij aanbidden die Koning.

Parel:  Het licht van de Vader, licht van den beginne,
zien wij omsluierd, verhuld in 't vlees:
goddelijk Kind, gewonden in de doeken!
Komt, laten wij aanbidden, komt, laten wij aanbidden,
komt, laten wij aanbidden die Koning.

Allen:  O Kind, ons geboren, liggend in de kribbe,
neem onze liefde in genade aan!
U, die ons liefhebt, U behoort ons harte!
Komt, laten wij aanbidden, komt, laten wij aanbidden,
komt, laten wij aanbidden die Koning.

Binnenkomst Kerkeraad en Predikant.
De gemeente gaat zitten.

Wij zijn hier aanwezig in de Naam van de Vader en de Zoon en de Heilige Geest.
Amen

Onze Hulp is in de Naam van de Heer
die hemel en aarde gemaakt heeft.

Confiteor:
Laat ons bidden:
U hebt ons gemaakt, Heer God, en U weet wat in onze gedachten omgaat. U kent ook onze daden.

Ook wilt U dat wij voor U verschijnen en U bekennen wat in ons hart is, en wat wij deden zónder U daarin te betrekken.
Wij bidden tot U om ons leven voor U open te leggen. Als wij erop terug kijken is er zoveel waarvan wij spijt hebben. Daarom vragen wij:

Heer, vergeef ons al wat wij misdeden.
En laat ons weer in vrede leven.

Amen.

Zo lief had God deze wereld, dat Hij Zijn enige Zoon gegeven heeft, opdat ieder die in Hem gelooft aan het verderf ontkomt, en eeuwig leven hebben mag!

Onze Introïtus-psalm is psalm 118:1

Laat ons de Heer aanroepen om ontferming met de nood van deze wereld,   
en laat ons Zijn naam prijzen,
want aan Zijn barmhartigheid is geen einde!




Zondagsgebed:
Barmhartige God,
Aanvaard onze dankbaarheid voor de komst van Uw eniggeboren Zoon Jezus, die in al onze nood heeft voorzien. En betoon Uw genade ook aan de hele wereld die snakt naar vrede en verzoening.
Wil naar onze stem luisteren als wij met koning David zingen van ons aller nood en Uw verhoring.
Door Jezus Christus, onze Heer. Amen.


Lezing Oude Testament:Jesaja 1: 1-3 GN
(1 Dit boek bevat de visioenen die Jesaja, de zoon van Amoz, kreeg over Juda en Jeruzalem ten tijde van de koningen Uzzia, Jotam, Achaz en Hizkia.)

2. Hemel en aarde, luister,
hoor aandachtig toe,
want de Heer neemt het woord!
‘Ik bracht kinderen groot
Ik voedde ze op, maar zij zijn opstandig.
3. Een os kent zijn meester,
een ezel weet wie hem voer geeft, maar Israël kent Mij niet, Mijn volk wil niets van Mij weten.’

Wij gaan nu maar zingen, klagend, dat God ons verlaten heeft, maar is het niet eerder omgekeerd, en zegt Jesaja niet terecht dat het volk dat door God is uitgekozen juist níet van Hem wil weten?

Wij laten het daar niet bij blijven…
 
Onze gradualepsalm is:   Psalm 22: 1, 2 en 9

Nochtans, op U, o God die heilig zijt
en troont op lofgezangen, U gewijd
door Israël dat Gij hebt uitgeleid, steunt ons vertrouwen,
immers, de vaadren bleven op U bouwen,
dat Gij hen naamt in heilige bescherming:
Gij hebt, als zij U riepen om ontferming, hen niet beschaamd.

Gij hebt verhoord! O God, mijn Heer, ik zal
U loven voor mijn broeders overal
en in de kring van uw verkoren tal uw naam verkonden:
"O broeders, die den HERE hebt gevonden,
laat Hem uw spel, o zaad van Jakob, prijzen,
en wil Hem vol ontzag uw eer bewijzen, o Israël!"

Epistellezing:Filippenzen 4: 4 – 7 (GN)

4. Wees altijd blij in de Heer. Nog eens: wees blij!
5. Laat iedereen u kennen als vriendelijke mensen.
De Heer is dichtbij.
6. Maak u geen zorgen, maar laat aan God in al uw bid-den en smeken dankbaar weten wat uw wensen zijn.
7. En God zal met Zijn vrede die alle begrip te boven gaat, waken over uw hart en uw gedachten, in Christus Jezus.

Psalmwoord: Halleluja. Hij heeft gedacht aan Zijn goedertierenheid en aan Zijn trouw jegens het huis van Israël, alle einden der aarde hebben aanschouwd het heil van onze God. HALLELUJA!


Wij zingen gezang 430:1
 

De lezing van het Heilig Evangelie komt uit: Lucas 2: 1 – 20
1. In die tijd kondigde keizer Augustus het besluit af dat iedereen in zijn wereldrijk zich moest laten inschrijven.
2. Deze eerste registratie vond plaats toen Quirinius gouverneur was in Syrië.
3. Iedereen ging op weg naar de plaats waar hij vandaan kwam, om zich daar te laten inschrijven.
4. Ook Jozef ging van Nazaret in Galilea naar Judea, naar de geboortestad van koning David, Betlehem geheten, want hij stamde uit het geslacht van David.
5. In Betlehem liet hij zich inschrijven samen met Maria, zijn vrouw, die in verwachting was.
6. Toen ze daar waren, was het de tijd dat het kind geboren moest worden.
7. Maria bracht een zoon ter wereld, haar eerste. Ze wikkelde hem in doeken en legde hem in een voederbak, want er was in de herberg geen plaats voor hen.
8 In de omgeving daar waren herders die buiten de nacht doorbrachten om de wacht te houden bij hun kudde.
9. Opeens stond er een engel van de Heer voor hen, en de glorie van de Heer omstraalde hen. Ze werden verschrikkelijk bang,
10 maar de engel zei: ‘Wees niet bang! Want luister, ik breng u een blijde tijding, die voor het hele volk bestemd is.
11 Vandaag is in de stad van David uw redder geboren: Christus, de Heer.
12 Dit zal voor u het teken zijn: u zult een kind vinden dat in doeken gewikkeld is en in een voederbak ligt.’
13 En ineens was er bij de engel een hele menigte andere engelen uit de hemel, die allemaal God loofden:
14 ‘Eer aan God in de hoge hemel en vrede op aarde voor de mensen die hem lief zijn!’

Allen: gezang 134: 1

15 Toen de engelen naar de hemel waren teruggekeerd, zeiden de herders tegen elkaar: ‘Kom! Laten we naar Betlehem gaan. De Heer heeft ons bekendgemaakt wat er gebeurd is; laten we gaan kijken.’
16 Ze gingen er haastig heen en vonden Maria en Jozef en het kind, dat in de voederbak lag.
17 Toen ze dit alles gezien hadden, vertelden ze wat de engel hun over dit kind gezegd had.
18 Allen die ervan hoorden, verbaasden zich over wat de herders hun vertelden.
19 Maria bewaarde al die woorden in haar hart en overdacht ze bij zichzelf.
20 De herders gingen terug en prezen en loofden God om alles wat ze gehoord en gezien hadden; alles was zoals het hun gezegd was.

Zalig die het Woord van God horen en er gehoor aan geven!

Wij zingen gezang 136: 1 Parel, 2, en 3 allen. 


Nog is de glans verborgen, verschuilt zich in een stal.
Hoe ver schijnt nog de morgen, die eenmaal lichten zal.
Bedreigen don'kre machten het kind, dat God ons zendt,
wij moeten hun'krend wachten tot Hij de tijden wendt.

Nu knielen herders, wijzen, rondom de kribbe neer.
Straks zal Hem alles prijzen als Heiland en als Heer.
Dan vallen alle volken de Mensenzoon te voet,
dan komt Hij op de wolken, in majesteit begroet.

Preek

GENADE ZIJ U EN VREDE VAN GOD ONZE VADER EN VAN JEZUS CHRISTUS, ONZE HEER.

Dat wens ik altijd allen die met mij bijeen zijn gekomen om God te loven, telkens wanneer zij mij gevraagd hebben om in de eredienst als voorganger op te treden.
Juist op deze eerste Kerstdag, als de engelen zingen van Vrede op aarde, en het God behaagd heeft het mensdom Zijn goedheid te tonen door de geboorte van Zijn Zoon Jezus, is deze vredegroet op zijn plaats.  Dat is dan ook de tekst waar deze preek over gaat: Vrede op aarde voor mensen in wie God behagen heeft.

Twee aspecten van die vrede wil ik vandaag trachten voor u in het kort te belichten.

Gewoonlijk roept het woord vrede de gedachte op aan wereldvrede. In onze beschaving kennen we daarom het Kerstbestand. Dan zwijgen overal de wapens, voor een paar dagen tenminste.
Dan willen de mensen, al is het maar voor even, iets zien van de vervulling  van Gods beloften aan de door Hem geschapen wereld. Het is een belofte voor de toekomst, die tijd nodig heeft om werkelijkheid te worden, maar die met Jezus' geboorte een begin van vervulling in zich draagt.
Te Zijner tijd zal de Heilige geest Jezus' werk voltooien, en de hele aarde zal dan van hemelse vrede vervuld zijn.

Daarnaast, en eigenlijk daaraan voorafgaand, is er het individuele aspect van de vrede en het welbehagen van God in mensen. Dat mag iedereen persoonlijk direct al ervaren wanneer ons hart er althans voor open staat. Het is een vrede die ons verstand te boven gaat. Deze vrede in ons hart spruit voort uit Gods belangstelling en blijvende bemoeienis met al Zijn schepselen, en dus ook met ieder van ons. . Zij wordt telkens weer in elke eredienst bij voortduring  over u uitgesproken. De voorganger mag het woord uitspreken, maar hij doet dat in opdracht, en niet op eigen gezag. U ontvangt die vrede van God uw Vader, en van Jezus Zijn Zoon, die niet alleen onze Heer is, maar ons als een broeder ter zijde wil staan.

Alvorens op deze twee aspecten nader in te gaan, wil ik graag eens met u kijken naar de omstandigheden waarin de kerstboodschap van Lucas aan het Joodse volk en aan het mensdom gebracht werd. Dat gebeurde in een wereld, die op dat ogenblik vrijwel geheel in de macht van de keizer van Rome was gekomen. Lucas doet zijn best om precieze gegevens over de tijd te geven waarin Jezus' geboorte plaats vond, maar hij slaagt daar voor ons niet in.
Onze kennis op historisch gebied schiet tekort. Wij weten te weinig, en eigenlijk is de exacte datum van minder belang. Wel geeft Lucas ons een interessante blik op de politieke toestand in het Heilige Land. In Jeruzalem zit Herodes op zijn koningstroon, maar het is schone schijn. Hij moet doen wat de keizer wil.
En die bepaalde dat alle onderdanen van het Romeinse Rijk ingeschreven moesten worden.
U moet daarbij niet denken aan een volkstelling. De wens van de keizer, die uiteraard een bevel was, ging uit naar het aanleggen van een belastingkohier. Want ja: overal rond de Middellandse zee hadden de Romeinen Vrede gesticht met hun onoverwinnelijke legers.

De vrede van God wordt u geschonken. De vrede van de keizer daarentegen is niet gratis. De legers doen hun gevaarvolle werk niet voor niets! En wie zal dat betalen?
De Romeinse vrede, de zogenaamde Pax Romana, was natuurlijk in feite niets anders dan een door de wapens afgedwongen onderwerping. En de wingewesten betaalden al die zegeningen.
De Romeinen beroemden zich bovendien op hun begaafdheid voor het recht, en het moet gezegd worden dat in de wetgeving van vrijwel alle beschaafde landen nu nog steeds het Romeinse recht een voorname rol speelt.
Ere wie ere toekomt.
Terzijde merk ik toch even op, dat Jezus gestraft is met de kruisdood door de Romeinse gouverneur Pilatus, hoewel die van Jezus' onschuld overtuigd was.
Ondertussen droomde het volk van een bevrijder, een door God gezonden bevrijder, een Messias, die een einde zou maken aan alle onrecht.
En dat wonder voltrekt zich! De bevrijder wordt geboren in Bethlehem, de stad van David, de herdersjongen, die van achter de kudde geroepen was om herder van Gods volk te worden. Geheel in overeenstemming met een al duizend jaar tevoren door God gedane belofte, dat het koningschap van David en zijn nakomelingen voor eeuwig van betekenis voor Israël zou blijken te zijn, wordt in de kerstnacht door een engel, een afgezant van God, in de velden van Bethlehem Epfrata geopenbaard, dat die zo lang verwachte telg uit het huis van David geboren is. En toen was daar opeens ook een heel koor van engelen, dat God loofde om dit groots en heilzaam geheim, dat namens God verkondigd werd aan herders, die 's nachts over de hun toevertrouwde schapen de wacht hielden.
Is dit een waar gebeurd verhaal? Lucas zegt dat hij alles nauwkeurig nagevraagd heeft. Als u hem niet gelooft, heeft deze historie in elk geval toch symbolische waarde. Herder is wel vanouds een vorstelijke titel en de inhoud van hun werk, waken over het weerloze, om het tegen gevaar te beschermen, is een prachtig beroep, maar in Jezus' tijd waren de herders niet in tel. Ze werden geminacht, omdat ze ervan verdacht werden, dat ze Gods geboden niet in acht namen. Maar tot hén juist komt de engel met zijn blijde boodschap van vrede en welbehagen.
Gods welbehagen begint bij geminachte herders.
In onze kerken worden predikanten aangesteld tot herders en leraars. Ik heb dat prachtige beroep nu al meer dan een halve eeuw met liefde mogen uitoefenen.
Maar u moet het waken over het heil van uw naaste natuurlijk niet alleen aan dominees overlaten. Dat zou een beetje gemakzuchtig zijn.
In de tegenwoordige tijd is ons beroep wel minder in tel dan vroeger. En het past ons diep spijt te betuigen als wij zelf nalatig zijn gebleken. Ook in dat geval is de hemel niet toegesloten. Het oprechte berouw opent de deur tot God.

Wie het kerstverhaal aandachtig beluistert, ontdekt dat de hemelse boodschap niet verkondigd wordt als antwoord en beloning op een onberispelijk leven. Het kan er misschien naar onze maatstaven wel helemaal niet mee door, wat die Bethlehemse herders in hun leven al of niet verkeerd gedaan of nagelaten hebben. Zij ontvangen de heilsboodschap als een volstrekt onverwacht geschenk. En zij begrijpen, dat zij op onderzoek moeten uitgaan en het gehoorde moeten doorgeven. God heeft hen bezocht; zo gaan ze op weg en zo hebben ze vrede met God, die alles wat er in Zijn wereld gebeurt ten goede leidt. Zelf weten wij, nu we het verloop van Jezus' leven kennen, dat Zijn kruisiging, de bewuste prijsgave van een onschuldige aan de dood, tot resultaat heeft gehad, dat verzoening de weg is waardoor vijandschap ongevormd wordt tot samengaan in vrede.
Wij mogen God prijzen, dat de gevolgen van oorlogen, zelfs van burgeroorlogen, op die manier uit de weg geruimd worden.
Zoals ik al opmerkte zal het nog wel even duren voordat dit inzicht in de wijde wereld gemeengoed is geworden. Maar het is een groots perspectief. De verwezenlijking hiervan ligt niet binnen de mogelijkheden, die wij persoonlijk hebben. Wij kunnen er echter wel over spreken, en zo de gedachtevorming beïnvloeden. De wereldvrede ligt nog in het verschiet, maar de weg erheen is duidelijk gemarkeerd. En als het ons wel eens teveel wordt om al de ellende uit de wereld te verdragen, dan mogen wij in ons gebed die nood aan God uit handen geven. Ds. Barnard dichtte al eens: Gods goedheid is te groot voor het geluk alleen.
Wat in ieder geval wél dadelijk binnen ons bereik ligt, is het individuele aspect dat ik in het begin aanstipte.
Als God behagen heeft in mensen, kunnen wij trachten Hem daarin zonder voorbehoud na te volgen. Ik weet uiteraard evenals u dat weet, dat op die weg voetangels en klemmen niet ontbreken. Onze persoonlijke voorkeur – of tegenzin – spreken een hartig woordje mee.
Ook hier ligt de sleutel tot herstel in de verzoening, die onze Heer Jezus ons predikt en voorleeft. We bidden het gebed dat Hij ons geleerd heeft en zeggen telkens getrouw Hem na: zoals ook wij onze schuldenaren vergeven. Die weg kunnen wij in onze persoonlijke contacten bewandelen. Zonder uitstel.
Maar mijn kerstwens voor u is dat u, evenals mijn vrouw en ikzelf, probeert bij te dragen aan de verwezenlijking van wat wij onze vrienden en kennissen schrijven: vrede en alle goeds in het komende jaar.
De vrede van God wensen wij u toe. Die gaat alle verstand te boven, en als wij ook in het hele komende jaar met zorg waken over het welzijn van hen die aan onze zorg zijn toevertrouwd, zal Gods welbehagen ons deel zijn.
Amen.

Parel zingt nu gezang 223:1 en 2.


Gods goedheid is te groot voor het geluk alleen,
zij gaat in alle nood door heel het leven heen. 

Collecte: 1e gemeente, 2e Kerk in actie / kind

De wereld is wijd en Gods goedheid is groot
vanuit ons aandeel mogen wij helpen en delen, 
nu in de collecte, straks weer anders

Collectelied: Gezang 252: 1 en 2



geloof om veel te geven, te geven honderd-in,
wij zullen leren leven van de verwondering:
dit leven, deze aarde, de adem in en uit,
het is van Gods genade en zijn lankmoedigheid.
 

Gebed over de gaven
Goede God, wilt U alstublieft zegenen wat we hier bijeen hebben gebracht,
  zodat het is tot eer van Uw Naam,
en zodat het Uw gemeente wereldwijd ten goede komt.
Laat het een offer zijn, dat onze dankbaarheid en liefde uitdrukt, door Jezus Christus, onze Heer.  Amen
Voorbeden
Laten wij danken en bidden:
O Heer, onze God, Vader van allen die in Jezus Uw Zoon geloven.
Vandaag brengen wij, die feestelijke gestemd zijn op Kerstdag onder Uw bizondere aandacht, dat in allerlei Arabische landen onze geloofsgenoten vervolgd worden en van hun leven niet zeker zijn. Zo bereiken ons berichten over de gevaren, die hen in Syrië bedreigen. Ook de Kopten in Egypte vrezen terecht, dat hun kerken in brand gestoken worden, en dat zijzelf worden aangevallen. De verantwoordelijke autoriteiten grijpen niet in. En de allerergste verhalen doen de rond over Noord-Korea. Voor deze rechteloze en weerloze mensen vragen wij Uw bescherming. Wil toch een einde maken aan die vervolging. En maak het waar, wat in de naam Immanuel besloten ligt. Wees met hen, Heer, in al hun nood. Wij vragen het U in Jezus' Naam. 

In de stilte van dit moment brengen wij bij U wat in het bijzonder op onze harten drukt…


En wij bidden samen het gebed dat Uw Zoon ons leerde bidden:
Onze Vader, die in de hemelen zijt,
Uw Naam worde geheiligd.
Uw Rijk kome
Uw Wil geschiede, gelijk in de hemel, alzo ook op de aarde.
Geef ons heden ons dagelijks brood
en vergeef ons onze schulden,
gelijk ook wij vergeven onze schuldenaren;
en leid ons niet in verzoeking
maar verlos ons van het kwade!


Ons slotlied is: Gezang 140: 1 t/m 4


Geef de Koning van uw leven
wat de koningen Hem geven,
breng uw schatten de verheven
in de stal geboren Heer.

Laat uw loflied samenvallen
met het lied der heiligen allen,
dat de hemelen weerschallen
van die jubelende wijs.

Aan de Koning uitverkoren,
uit een maagd voor ons geboren,
moet ons hele hart behoren
onze lof en eer en prijs.


Zegen:
De Heer is voor U, om U de juiste weg te wijzen.
De Heer is achter U om U in de armen te sluiten en om U te beschermen tegen gevaar.
De Heer is onder U om U op te vangen wanneer U dreigt te vallen.
De Heer is in U, om U te troosten als U verdriet hebt.
Hij omgeeft U als een beschermende muur, wanneer anderen over U heen vallen.
De Heer is boven U om U te zegenen
In de Naam van de Vader en de Zoon en de Heilige Geest.
Amen

Daarna werd er feestelijk samen koffie gedronken.