Voor eerdere diensten klik hier:

Zondag van de Epifanie des Heren 8-1-2017 in de Lutherse kerk te Gorcum 'In Abrahams schoot'.  

Organist:
 Peter Veen

Orgelspel
 
Afkondigingen en aansteken van de kaarsen.


Stilte

Wij zijn hier aanwezig in de Naam van de Vader en de Zoon en de Heilige Geest.  
Amen

Onze Hulp is in de Naam van de Heer              
die hemel en aarde gemaakt heeft.

Verootmoediging
Heer, vergeef ons al wat wij misdeden,
en laat ons weer in vrede leven.
Amen.

Zo lief had God deze wereld, dat Hij Zijn eniggeboren Zoon gegeven heeft, opdat ieder die in Hem gelooft aan het verderf ontkomt, en eeuwig leven hebben mag!

Introïtus: Ons introïtuslied is lied 275

Gij zijt niet ver van wie U aanbidden
niet hoog en breed bij ons vandaag.
Gij zijt zo menslijk in ons midden
dat Gij dit lied wel zult verstaan.

Gij zijt onzichtbaar voor onze ogen
en niemand heeft U ooit gezien.
Maar wij vermoeden en geloven
dat Gij ons draagt, dat Gij ons dient.

Gij zijt in alles diep verscholen
in al wat leeft en zich ontvouwt.
Maar in de mensen wilt Gij wonen
met hart en ziel aan ons getrouwd.

Heer onze Heer, hoe zijt Gij aanwezig
waar ook ter wereld mensen zijn.
Blijf zo genadig met ons bezig,
tot wij in U volkomen zijn.

Laten we de Heer aanroepen om ontferming voor de nood van deze wereld,
en Zijn Naam prijzen,
want Zijn barmhartigheid heeft geen einde!




Zondagsgebed:
Heer
die verschijnt op de wolken,
Heer, die heerst over de volken,
wij erkennen en loven U als God van ons leven,
en verwachten Uw komst op de troon…
zichtbaar voor allen.
Wij danken U voor Uw liefde,
in, en door, Jezus Christus, onze Heer.

Amen

Lezing Eerste Testament:  
Een belofte van de Aanwezige aan Jeruzalem…
Ook al zijn de omstandigheden zo duister als voor het begin van de schepping, God zegt ook nu een leven brengend woord, als Hij zegt:
60:1 Sta op en schitter, je licht is gekomen,
over jou schijnt de luister van de HEER.
Duisternis bedekt de aarde
en donkerte de naties,
maar over jou schijnt de HEER,
Zijn luister is boven jou zichtbaar.     

3 De volken laten zich leiden door jouw licht,
de koningen door de glans van je schijnsel.

Open je ogen, kijk om je heen:
ze stromen in drommen naar je toe;
je zonen komen van ver,
je dochters worden op de heup gedragen.

5 Je zult stralen van vreugde als je het ziet,
je hart zal van blijdschap overslaan.

De schatten van de zee zullen je toevallen,
de rijkdom van vreemde volken valt je in de schoot.
6 Een vloed van kamelen zal je land overspoelen,
jonge kamelen uit Midjan en Efa.
Uit Seba komen ze in groten getale,
beladen met wierook en goud.
Zij verkondigen de roemrijke daden van de HEER.

Tot hiertoe de lezing…
Je hóórt de drie wijzen uit het Oosten al haast meedeinen in die wonderlijke stoet.
Wij willen de roemrijke daden van de Heer óók verkondigen, en die bezingen we met 
Lied 865: 1 en 3

De Heer heeft eertijds zijnen volke
geholpen uit veel angst en pijn.
Hij geeft ja wel een duistre wolke,
maar weer daarna schoon zonneschijn.
Lof zij die Heer, die ons ook weer
geeft, na veel smart en druk,
veel zegen en geluk.

Epistel: Efeziërs 3: 1 - 12 NBV
Paulus heeft geschreven over de genade, en over de eenheid van de gemeente, die, ondanks verschillen in achtergrond en afkomst van de leden, één gebouw is tot Gods eer… Of ze nu oorspronkelijk Joden waren, of heidenen, mensen die de Aanwezige helemaal niet kenden. Dan gaat hij verder:

3:1 Daarom is het dat ik, Paulus, gevangene omwille van Christus Jezus, voor u, heidenen, bid.

2 U moet toch wel gehoord hebben dat God mij de taak heeft toevertrouwd om de genade door te geven die mij met het oog op u geschonken is.
3 Mij is in een openbaring het mysterie onthuld waarover ik hiervoor in het kort heb geschreven.
4 Aan de hand daarvan kunt u zich, wanneer u dat leest, een beeld vormen van mijn inzicht in dit mysterie van Christus.

5 Het is onder vorige generaties niet aan de mensen onthuld, maar nu door de Geest geopenbaard aan Zijn heilige apostelen en profeten (nl):
6 de heidenen delen door Christus Jezus ook in de erfenis, maken deel uit van hetzelfde lichaam en hebben ook deel aan de belofte, op grond van het evangelie.
7 Van dat evangelie ben ik een dienaar geworden door de gave van Gods genade, die ik ontvangen heb door Zijn kracht die in mij werkt.
8 Mij, de allerminste van alle heiligen, is de genade geschonken om de heidenen de ondoorgrondelijke rijkdom van Christus te verkondigen,
9 en voor allen in het licht te stellen hoe het mysterie dat in alle eeuwen verborgen was in God, de Schepper van het al, werkelijkheid wordt.

10 Zo zal nu door de kerk de wijsheid van God in al haar schakeringen bekend worden aan alle vorsten en heersers in de hemelsferen,
11 naar het eeuwenoude plan dat Hij heeft verwezenlijkt in Christus Jezus, onze Heer,
12 in wie wij vrijelijk toegang hebben tot God, vol vertrouwen door ons geloof in Hem.  

De psalmist zingt : Halleluja! Laten alle koningen zich neerwerpen voor Hem, alle volkeren Hem dienstbaar zijn! HALLELUJA!


Laten wij zingen lied 1009

Doe onze ogen stralen,    doe ons het hart ophalen
aan blijdschap na verdriet; o God, voor wie verschijnen
Christus en al de zijnen,  versmaad hun smeken niet!

Verlos ons van de boze,  laat niet de goddelozen
op aarde koning zijn!         Laat ons uw land betreden,
dat zal een land van vrede, van melk en honing zijn!

Het Heilig Evangelie staat geschreven bij: Mattheus 2: 1 – 12 NBV
Een bekend verhaal, maar we mogen het lezen als horende bij de belofte in Jesaja…
2:1 Toen Jezus geboren was in Bethlehem in Judea, tijdens de regering van Herodes, kwamen er magiërs uit het Oosten in Jeruzalem aan.

2 Ze vroegen: ‘Waar is de pasgeboren koning van de Joden? Wij hebben namelijk zijn ster zien opgaan en zijn gekomen om hem eer te bewijzen.’
3 Koning Herodes schrok hevig toen hij dit hoorde, en heel Jeruzalem met hem.

4 Hij riep alle hogepriesters en Schriftgeleerden van het volk samen om aan hen te vragen waar de Messias geboren zou worden.
5 ‘In Bethlehem in Judea,’ zeiden ze tegen hem, ‘want zo staat het geschreven bij de profeet:
6 “En jij, Bethlehem in het land van Juda, bent zeker niet de minste onder de leiders van Juda, want uit jou komt een leider voort die mijn volk Israël zal hoeden.”’
7 Daarop riep Herodes in het geheim de magiërs bij zich; hij wilde precies van hen weten wanneer de ster zichtbaar geworden was,
8 en hij stuurde hen vervolgens naar Bethlehem met de woorden: ‘Stel een nauwkeurig onderzoek in naar het kind. Stuur mij bericht zodra u het gevonden hebt, zodat ook ik erheen kan gaan om het eer te bewijzen.’

9 Nadat ze geluisterd hadden naar wat de koning hun opdroeg, gingen ze op weg, en nu ging de ster, die ze hadden zien opgaan, voor hen uit, totdat hij stil bleef staan boven de plaats waar het Kind was.
10 Toen ze dat zagen, werden ze vervuld van diepe vreugde.
11 Ze gingen het huis binnen en vonden het Kind met Maria, Zijn moeder. Ze wierpen zich neer om het eer te bewijzen. Daarna openden ze hun kistjes met kostbaarheden en boden het Kind geschenken aan: goud en wierook en mirre.
12 Nadat ze in een droom waren gewaarschuwd om niet naar Herodes terug te gaan, reisden ze via een andere route terug naar hun land.
Zalig die het Woord van God horen en er gehoor aan geven!


Credo:
In antwoord op Gods woord willen wij ons geloof belijden door samen te zeggen:
Wij geloven in God - Schepper van hemel en aarde.
Heer over alle machten

Die om ons van alle macht heeft afgezien
en in Jezus de prijs heeft betaald voor onze overtredingen.

Die in eenvoud tot ons kwam,
en werd verraden en vermoord - gekruisigd...

maar Hij overwon de dood!

Na drie dagen opgestaan ten leven
verscheen Hij aan vriend en vijand,

weer in Zijn hemels rijk terug zond Hij Zijn Geest
die ieder mens bezielen wil tot leven in de Heer.

Tot  een gemeenschap van heiligen,
door een doop, door vergeving van zonden,
tot leven in  der eeuwigheid.  Amen

Preek
Genade zij u en vrede van God onze Vader en van Jezus Christus, onze Heer, door de Heilige Geest.

Lieve gemeente,

Dit is de zondag van, of eigenlijk: na het feest van de Epifanie. Het feest van de troonsbestijging van de nieuwe koning, die dan voor het eerst als koning verschijnt aan het volk.
Epifanie. Verschijning.
Een paar weken geleden maakte de troonopvolger van Thailand zijn eerste openbare optreden als de nieuwe koning.
Daarmee accepteerde hij de troon, het koningschap, en al is hij nog niet in functie totdat de dagen van rouw om zijn vader voltooid zijn, je kunt niet om zijn koningschap heen.
Dàt staat vàst…

Aan zoiets mag je ook denken bij deze zondag en bij het feest van de Epifanie, dat we vrijdag vierden, en vandaag voortzetten, met de lezingen van vrijdag, toen het Drie Koningenfeest was.
In veel landen is dat het gróte feest.
De Oosters-Orthodoxe kerken vieren niet zoals wij kerstfeest, maar ze vieren 6 januari, de Epifanie, de verschijning van de Heer. En in Spanje, en omstreken, is het feest van Los Reyes dolle pret, waarbij de Koningen de 5e januari op kamelen door de stad trekken, in een bonte optocht, en snoepjes rondstrooien.
De kinderen krijgen op 6 januari cadeaux.  
Je kunt het wel vergelijken met ons Sinterklaasfeest, want voor de kamelen worden bakjes water en gras neergezet. Dat vinden kamelen natuurlijk net zo lekker als het paard van Sinterklaas winterwortels en hooi! ;-)

Epifanie is dus een officiële erkenning van de pretendent tot de troon, van degene die op zijn tijd de troon zal bestijgen.

In dàt licht komen de Wijzen, de aanzienlijke Geleerden, die misschien ook wel de Leiders van hun volk zijn, en gelijk gesteld kunnen worden met koningen, hun respect betuigen, hun geloofsbrieven overhandigen, zou je kunnen zeggen, aan de troonsopvolger van Israël.

Niet echt tot genoegen van degene die op dit moment op die troon zit: Herodes.         
Die weet ook heel goed dat hij alléén maar op die troon zit omdat de keizer van Rome hem daar heeft neergezet. Er is al heel lang geen wettig koningschap meer in Israël.
De troon van David is al eeuwen leeg, al ontbrak het niet aan heersers en bezetters.

Als Herodes het verhaal hoort van die voorname mannen uit het Oosten schrikt hij, want hij kènt zijn klassieken. Hij weet wat de verwachtingen zijn die leven in het volk… Dàt wacht op de Messias.
De Gezalfde van God, die alles recht zal breien…
Het zàl toch niet…

En hij laat vragen wáár die Messias geboren zou moeten worden.
Stralend laten de kerkelijke leiders en de theologen weten: ‘In Bethlehem!’
En ze halen de teksten meteen aan, om een goede indruk te maken. Ze weten het zeker.
Nee, in de hoofdstad Jeruzalem moeten ze nog niet wezen, ook al zàl er een licht opgaan in Jeruzalem, dat heel de aarde verlichten zal, nú moeten de Magiërs naar Bethlehem.
Herodes, de valse vos, stuurt hen erheen om het vuile werk voor hem te doen.
Hij was zelfs bereid om zijn halve familie uit te moorden om zelf maar op de troon te blijven, dus een jonge prins, dat kan er nog wel bij.
Hij kan dan meteen die rijke gaven opeisen!
Maar voor het zover komt zijn alle vogels gevlogen. Daar heeft de Aanwezige, Israëls  God, voor gezorgd.

Twee dingen wil ik toch nog wel zeggen over dit verhaal.
Misschien wel flauw, maar nergens staat er in de Bijbel dat Jezus in een stal geboren is.
De vrome overlevering heeft dat er van gemaakt.
Het kan heel goed zijn dat Hij inderdaad in een half-open grot is geboren, waar een voerbak stond, en waar vee terecht kon, maar die voerbak, die kribbe, kon ook gewoon onder een paar bomen in het open veld staan. We weten het niet.
En een stal was daar vaak niet anders dan een omheining met een afgesloten poort erin, en misschien een afdakje voor de herders.
In elk geval vinden de sterrenkundigen Maria en het Kind in een gewoon huis.
Zij buigen zich in al hun eigen voornaamheid voor Hem tot op de grond, en geven zo aan dat Hij een machtige Koning is, met bevoegdheid over leven en dood. Ze hebben de tekenen zelf gezien aan de hemel!

Het is interessant dat er over hen gesproken wordt als over Chaldeeën, en wie kwam er oorspronkelijk uit het Ur der Chaldeeën?
Juist, Abraham!
Wij weten dat in die streek de sterrenkunde op een heel hoog peil stond. En zeldzame verschijnselen als sterren en planeten die op één plek, of vlak bij elkaar lijken te staan, hadden natuurlijk een diepere betekenis in een bestaan dat van godsdienst was doordrenkt. Zo wisten ze waar ze moesten zoeken. En zo weten wij welke stand van de planeten zij wellicht gezien kunnen hebben…

Sterren en planeten werden gezien als bewoners van de hemelsferen.
Paulus heeft het daar ook over als hij schrijft: Zo zal nu door de kerk de wijsheid van God in al haar schakeringen bekend worden aan alle vorsten en heersers in de hemelsferen
De verkondiging van Gods goedheid en genade is niet beperkt tot deze aarde, is niet alleen voor de Joden, en o, wonder, ook voor de heidenen, voor u en mij en ons allemaal, maar die gaat nog veel verder: alle krachten en machten in de hemel en op de aarde, en alles wat daar tussen is in het antieke begrip, mogen, ja moeten ook weten van Gods genade!

Wat zou je nu, tegenwoordig met die mededeling moeten?
Wel, wij zitten met onze ruimtevaart, met onze satellieten, nogal te knoeien, in die hemelsferen.
Net zoals wij de oceanen bederven met een onheilspellende hoeveelheid plastic, dat dodelijk is voor vogels en vissen en al wat in het water leeft, zo laten wij ook een onheilspellende hoeveelheid afval achter in de ruimte, waardoor al verschillende ongelukken en heel veel bijna-ongelukken gebeurd zijn.
Daar ligt een grote verantwoordelijkheid voor de mensheid, en voor ons: wij kunnen in elk geval bidden voor een oplossing, en vragen om mensen die daar alert op zijn.

Als wij geroepen zijn om Gods genade en wijsheid te verkondigen in de hogere sferen, dan moeten we maar beginnen met het oproepen om onze troep op te ruimen!

En dat geldt natuurlijk ook voor de rommel in ons eigen leven.
Als wij mede-erfgenaam zijn van de beloften van God, en dat zijn we, dan geldt ook voor ons dat wij een bron van licht moeten zijn in de ongeorganiseerde duisternis waarin wij leven. Nét als Jeruzalem.
Ga er maar aan staan!!!

En toch!
Die belofte is er: Gods licht schijnt al over ons.
Omdat Zijn licht ín ons schijnt.

Als je op een donkere nacht in een auto rijdt, zie je boven een stad vaak een gloed hangen.
Uit de verte, als je nog geen huis ziet, weet je dan al: daar ligt Gorcum, of Utrecht, of Amsterdam… Ik noem maar wat.

Gods licht is verschenen in Jezus.
Hij kwam in deze wereld als lichtend licht, en de duisternis had er geen boodschap aan, maar kreeg er ook geen vat op, lezen we in het begin van het Johannes-evangelie.
Jezus heeft het meest duistere, meest pijnlijke geheim van ons leven overwonnen: de dodelijke afkeer van God, die een wig probeert te drijven tussen God en mensen.
Zo overwon de levende Liefde voor altijd de ontkenning daarvan: de eeuwige dood, die het heelal terug wil brengen naar de duisternis van voor de Schepping.
Maar God zei: er zij licht.
Jezus is dat licht, en zelfs de dood op het kruis, en Zijn drie dagen in het rijk van de dood konden dat licht niet uitblussen.
Hij is opgestaan om voor eeuwig te regeren.
Hij komt terug, en dat vieren we, nu al, omdat we het zeker mogen weten.

Laat het dan zien, door Hem nú in Uw leven te laten heersen door Zijn Geest en Haar gaven.
Wat zou Jezus doen? Vraag het je steeds af.
Vraag het de Heilige Geest.
Doe dan wat Hij zou doen, en u bent een licht in de duisternis, een heraut van Zijn koningschap.
Een bron van zegen.
Amen.

Korte Stilte

Orgelspel

Alles wat wij hebben, hebben wij van God gekregen, om  door  te geven, om met velen te delen en er zo dubbel van te genieten.

Ook nu en hier kunnen we gestalte geven aan dat delen:   in de collecte
Na het gebed over de gaven zingen wij: lied 302:  1, 4 en 3

Collecte

Offerandegebed
Heer God, wat wij hebben verdiend, wat wij hebben gekregen, het is alles uit Uw genade.
Daarom kunt U er over beschikken, zoals U kunt beschikken over onze tijd, liefde en aandacht. Wij geven die met liefde aan U en anderen. Wijs ons in dit alles de juiste weg.
Om Jezus’ wil. Amen.

Lied 302: 1, 4 en 3

O Heilge Geest, ons hoogste goed,
ten Trooster ons gegeven,
heb dank dat Gij ons delen doet
in Jezus' dood en leven.
Beveilig ons in alle nood,
blijf ons nabij in angst en dood,
op U steunt ons vertrouwen.

O Jezus, die de Christus zijt,
des Vaders Eengeboren,
Gij hebt ons van de toorn bevrijd
en redt wie was verloren.
Gij, Lam van God, voor ons geslacht,
verhoor ons roepen uit de nacht,
erbarm U over allen.

Voorbeden
Laten we danken en bidden:
Lieve God, machtige Heer, trouwe Koning,
Wij aanbidden U als onze Schepper en Heiland,
en wij danken U voor Uw goedheid in alles.
Wij vragen U om vergeving voor de onrust in onze wereld, voor de angst en onzekerheid waar wij geen antwoord van liefde op weten te geven.
Help ons door Uw Geest en Haar gaven,
Laat ons de Heer bidden :
G : Heer ontferm U

Goede God, wij danken U voor deze mooie wereld, en wij vragen U om vergeving, waar wij in onverstand of onwetendheid daar schade aan toebrengen… hier beneden of daarboven.
Wil ons leiden en helpen het goede te doen.
Help ons niet boven onze stand te leven,
help ons om in ons leven een beeld van Uw vrede en goedheid te zijn, en zo een lichtpuntje te wezen in het donker om ons heen.
Dat donker beangstigt ons, wij voelen ons vaak te klein, te hulpeloos om er echt iets aan te doen.
Maar wil ons gebruiken met wat wij zijn en wel kunnen… U kunt dat. U wilt dat.
Laat ons de Heer bidden :
G : Heer ontferm U

Genadige God, wij danken U voor Uw liefde en trouw, voor Uw komst in deze wereld, in ons bestaan, en wij bidden voor alle mensen die wij kennen, voor alle mensen die verantwoordelijkheden hebben, op allerlei gebied. In regeringen, bij beslissingen, op de weg, in de ruimte… wees hen nabij met Uw Geest, opdat zij, en wij, steeds mogen weten en bedenken wat Jezus zou willen dat wij deden.
Wees bij de verkeersslachtoffers, alstublieft. Ook voor de slachtoffers van oorlog en geweld bidden wij. Dat wij hen onderdak bieden… help ons daarin!
Nu bidden wij voor ons zelf, en vooral voor de zieken, voor Bob, en voor degenen die wij U in stilte noemen…

Neem ons in genade aan,
Red en behoud ons,
Want alleen U, de Vader, de Zoon en de Heilige Geest
Komt toe prijs en lof en aanbidding te allen tijde en van eeuwigheid tot eeuwigheid.
Amen.

Met Jezus, die het ons leerde bidden, zeggen wij:
Onze vader, die in de hemelen zijt,
Uw naam worde geheiligd. Uw rijk kome,
Uw wil geschiede, zoals in de hemel zo ook op de aarde.
Geef ons heden ons dagelijks brood
en vergeef onze schulden,
zoals ook wij vergeven onze schuldenaren,
en leid ons niet in verzoeking,
maar verlos ons van het kwade.



Ons slotlied is lied 863: 5 en 6
Na de zegen, zingen we, in plaats van het ‘Amen’  vers 1


Bewaar ons in Uw waarheid, geef ons op aarde vrijheid,
met alle mensen samen Uw rijk, Heer, te beamen.

Zegen:
De Heer schenkt ons
de behoedzaamheid van Zijn handen,
de goedheid van Zijn ogen,
de glimlach van Zijn mond,
 
de vastheid van Zijn stappen,
de vrede van Zijn woorden,
de warmte van Zijn hart,
het vuur van Zijn Geest,
het vreugdevolle geheimenis
van Zijn aanwezigheid.

† Zo zegent ons en alle mensen
de Vader, de Zoon en
de Heilige Geest.    
Amen!

Lied 863: 1

   

Met een goed glas champagne bracht de gemeente een heildronk uit!

Moge 2017 een gezegend jaar zijn voor hen en ons allen!